Wet DBA en horeca: zzp'er inhuren in 2025

Veel horecaondernemers werken met zzp'ers: een kok voor het weekend, een barman voor een evenement, een gastvrouw voor het seizoen. Dat lijkt praktisch en flexibel, maar de Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) brengt risico's mee die u moet kennen.

In dit artikel leggen wij uit wat de Wet DBA inhoudt, waarom de horeca extra kwetsbaar is voor handhaving, en welke alternatieven er zijn.

Wat is de Wet DBA?

De Wet DBA vervangt sinds 2016 de oude VAR-verklaring. Het doel: duidelijk maken wanneer iemand als zelfstandige werkt en wanneer er feitelijk sprake is van een dienstverband. De Belastingdienst beoordeelt de arbeidsrelatie op basis van drie criteria:

Als de Belastingdienst oordeelt dat er feitelijk een dienstverband is, heet dat schijnzelfstandigheid. De gevolgen kunnen aanzienlijk zijn.

Waarom is de horeca extra kwetsbaar?

De horecasector heeft kenmerken die het risico op schijnzelfstandigheid vergroten:

• Vast rooster — Zzp'ers die wekelijks op vaste tijden werken, lijken op reguliere werknemers
• Instructies op de werkvloer — In een keuken of bediening geeft u instructies over werkwijze, presentatie en tempo
• Geen eigen klantenkring — De zzp-kok werkt niet voor eigen klanten maar draait mee in uw team
• Langdurige inzet — Een zzp'er die maandenlang bij dezelfde zaak werkt, verliest het karakter van zelfstandige
• Zelfde werk als vast personeel — Als de zzp-bediening exact hetzelfde doet als uw vaste bediening, is inbedding moeilijk te weerleggen

Wat zijn de risico's?

Bij geconstateerde schijnzelfstandigheid kunnen de gevolgen ingrijpend zijn:

De kosten van een naheffing lopen snel op. Bij een zzp-kok die een jaar lang structureel ingehuurd is, kan de naheffing tienduizenden euro's bedragen.

Wanneer mag u wél een zzp'er inhuren?

Een zzp-constructie kan in de horeca verdedigbaar zijn wanneer:

• De zzp'er een specifieke expertise brengt die u niet in huis heeft (bijv. een gespecialiseerde patissier voor een event)
• Het gaat om een eenmalige of incidentele opdracht met een duidelijk eindresultaat
• De zzp'er zelf bepaalt hoe het werk wordt uitgevoerd, zonder uw instructies
• De zzp'er meerdere opdrachtgevers heeft en aantoonbaar ondernemersrisico loopt
• Er een modelovereenkomst is die door de Belastingdienst is goedgekeurd

Alternatieven voor zzp-inhuur

Als u flexibel personeel nodig heeft maar het risico van zzp-inhuur wilt vermijden, zijn er concrete alternatieven:

Uitzendkrachten

Bij uitzenden is de medewerker in dienst bij het uitzendbureau. Er is geen risico op schijnzelfstandigheid voor u als inlener. Het bureau regelt loonheffingen, premies, contracten en administratie.

Payrolling

Bij payrolling werft u zelf de medewerker, maar komt hij of zij in dienst bij de payrollpartij. Dit elimineert het zzp-risico terwijl u de keuze houdt over wie u inzet.

Tijdelijk contract

Voor langdurige, regelmatige inzet kan een tijdelijk contract de eenvoudigste en veiligste optie zijn. U heeft dan volledige duidelijkheid over de arbeidsrelatie.

Veelgestelde vragen

Mag een kok als zzp'er werken in mijn restaurant?

Dat hangt af van de feitelijke situatie. Een zzp-kok die wekelijks op vaste tijden bij u werkt, uw recepten volgt en meedraait in uw keukenbrigade, loopt een hoog risico op schijnzelfstandigheid. Een zzp-kok die eenmalig een cateringklus doet met eigen receptuur en materiaal is beter verdedigbaar.

Wat is een modelovereenkomst?

Een modelovereenkomst is een door de Belastingdienst beoordeeld contract dat de arbeidsrelatie beschrijft. Het gebruik ervan biedt enige zekerheid, maar alleen als de praktijk overeenkomt met wat in het contract staat. Een modelovereenkomst beschermt niet als de feitelijke situatie afwijkt.

Kan ik aansprakelijk worden gesteld als opdrachtgever?

Ja. Als de Belastingdienst schijnzelfstandigheid constateert, bent u als opdrachtgever aansprakelijk voor de naheffing van loonbelasting en premies. De zzp'er kan daarnaast een dienstverband claimen.

Geldt de Wet DBA ook voor incidentele inhuur?

Formeel geldt de Wet DBA voor elke arbeidsrelatie. Bij incidentele, kortdurende opdrachten met een duidelijk resultaat en eigen werkwijze is het risico echter beduidend lager dan bij structurele inzet.

Is uitzenden altijd veiliger dan zzp?

Vanuit het perspectief van schijnzelfstandigheid: ja. Bij uitzenden is er een duidelijke arbeidsrelatie tussen de medewerker en het uitzendbureau. U loopt als inlener geen risico op naheffingen voor schijnzelfstandigheid.